De warmtepomp en het infraroodpaneel zijn de twee meest genoemde elektrische alternatieven voor de gasketel. Ze lossen echter een verschillend probleem op. Een warmtepomp is een centrale investering met een hoog rendement en een hoge instapkost. Een infraroodpaneel is een decentrale, goedkope oplossing die je per ruimte plaatst en die het best presteert in goed geïsoleerde woningen. Hieronder vergelijken we beide eerlijk, inclusief de totale kosten over 20 jaar.
De vergelijking in cijfers
| Criterium | Infraroodpanelen | Warmtepomp (lucht-water) |
|---|---|---|
| Installatiekost | €2.000 – €4.500 | €8.000 – €15.000 |
| Jaarlijks verbruik (100m²) | €700 – €1.400 | €400 – €800 |
| Rendement | ~100% (1 kWh = 1 kWh warmte) | COP 3-4 (1 kWh = 3-4 kWh warmte) |
| Onderhoud | Geen | €150-250/jaar |
| Levensduur | 25-30 jaar | 15-20 jaar |
| Warm water | Apart systeem nodig | Inbegrepen |
| Koeling in zomer | Nee | Ja (reversibel) |
| Installatie-complexiteit | Zelf te doen | Gespecialiseerd vakman |
| Buitenunit nodig | Nee | Ja |
| Geluid | 0 dB | 40-55 dB (buitenunit) |
| Combinatie zonnepanelen | Uitstekend | Goed |
Rendement: waarom de warmtepomp efficiënter is
Op puur energetisch vlak wint de warmtepomp. Met een seizoensrendement (SCOP) van 3 tot 4 haalt een warmtepomp uit 1 kWh elektriciteit zo'n 3 tot 4 kWh warmte uit de buitenlucht. Een infraroodpaneel zet 1 kWh elektriciteit om in bijna 1 kWh warmte. Per eenheid warmte verbruikt infrarood dus drie tot vier keer meer stroom. Dat is de belangrijkste reden waarom je infrarood niet zomaar in een slecht geïsoleerde woning als enige verwarming plaatst: de stookkost loopt dan snel op.
Toch is dat niet het hele verhaal. Infrarood verwarmt gericht (de personen en oppervlakken, niet de volledige luchtmassa) en laat je per ruimte en per moment stoken. Wie enkel de leefruimte verwarmt wanneer die gebruikt wordt, verbruikt in de praktijk minder dan het theoretische verschil suggereert. Bij een warmtepomp verwarm je doorgaans de hele woning op een constant basisregime.
De kosten over 20 jaar
Een eerlijke vergelijking kijkt niet enkel naar het verbruik, maar naar de totale kost (aankoop + verbruik + onderhoud + vervanging). Onderstaande raming gaat uit van een goed geïsoleerde woning van 100 m² over 20 jaar, bij Belgische tarieven.
| Kostenpost (20 jaar) | Infrarood | Warmtepomp |
|---|---|---|
| Installatie | €3.500 | €11.000 |
| Verbruik (gem. €1.000 vs €600/jaar) | €20.000 | €12.000 |
| Onderhoud | €0 | €4.000 |
| Vervanging na ~17 jaar | €0 | €9.000 |
| Totaal indicatief | ~€23.500 | ~€36.000 |
De cijfers schuiven sterk afhankelijk van isolatie, oppervlakte en of je zonnepanelen hebt. In een grote, matig geïsoleerde woning kan de warmtepomp over 20 jaar wél goedkoper uitkomen, omdat het verbruiksvoordeel dan zwaarder doorweegt. Reken je situatie altijd zelf na.
Wanneer infrarood de betere keuze is
- Kleiner installatiebudget (tot drie keer goedkoper in aanschaf)
- Goed tot zeer goed geïsoleerde woning of ruimte
- Geen plaats of toestemming voor een buitenunit (appartement, stadswoning)
- Stapsgewijze investering: begin met één ruimte, breid later uit
- Renovatie zonder breekwerk, geen leidingen of vloeropbouw
- Huurwoning, want panelen zijn meeneembaar bij verhuis
- Woning met zonnepanelen, voor directe aansluiting op eigen stroom
Wanneer de warmtepomp wint
- Grotere woningen (>150 m²) met een hoge warmtevraag
- Nieuwbouw waar vloerverwarming toch al voorzien is
- Behoefte aan koeling in de zomer (reversibel)
- Warm water via hetzelfde systeem gewenst
- Wie de hogere instapkost kan dragen en over de lange termijn rekent
De hybride aanpak
Steeds meer Belgen combineren beide. Een warmtepomp als basissysteem op een lager, constant regime, aangevuld met infraroodpanelen in ruimtes die snel of slechts af en toe warmte nodig hebben (badkamer, thuiskantoor, zolder). Zo kan de warmtepomp kleiner gedimensioneerd worden (lagere instapkost) en zorgen de panelen voor gerichte comfort-boosts zonder de hele woning op te stoken.