Hoe werkt een infraroodpaneel?
Een infraroodpaneel werkt fundamenteel anders dan een klassieke radiator of convector. Waar traditionele verwarming de lucht in een ruimte opwarmt (convectie), zendt een infraroodpaneel onzichtbare warmtestralen uit die rechtstreeks objecten, muren en personen verwarmen. Dit principe is vergelijkbaar met de manier waarop de zon de aarde verwarmt.
Wanneer je in de winter buiten staat en een zonnestraal je gezicht raakt, voel je direct warmte — ook al is de luchttemperatuur laag. Exact hetzelfde principe gebruiken infraroodpanelen: ze sturen infrarode straling de kamer in, die pas warmte afgeeft wanneer ze een object raakt. De lucht zelf wordt nauwelijks opgewarmd.
Goed om te weten: Door objecten en muren te verwarmen in plaats van lucht, voelt een ruimte met infraroodverwarming al comfortabel warm bij een thermostaat-instelling die 2 tot 3 graden lager ligt dan bij conventionele verwarming. Elke graad lager bespaart je ongeveer 6% op de verwarmingskosten.
Het verschil met conventionele verwarming
Bij een klassiek verwarmingssysteem (gasketel + radiatoren) wordt water verwarmd in een ketel, door leidingen naar radiatoren gepompt, en daar geeft het warmte af aan de omringende lucht. De warme lucht stijgt naar het plafond, koelt af, en daalt weer naar beneden. Dit creëert een luchtcirculatie die stof doet opwervelen en een ongelijkmatige temperatuurverdeling veroorzaakt: warm aan het plafond, koel aan de vloer.
Infraroodverwarming elimineert dit probleem. Doordat de warmtestralen direct de vloer, meubels en muren verwarmen, is de temperatuur veel gelijkmatiger verdeeld over de gehele ruimte. Bovendien wordt de lucht niet uitgedroogd en circuleert er geen stof — een groot voordeel voor mensen met allergieën of astma.
Lange golf vs. korte golf infrarood
Niet alle infraroodverwarming is hetzelfde. Er zijn drie types infraroodstraling, elk met eigen eigenschappen en toepassingen:
IR-A (korte golf)
Korte golf infrarood (ook wel "nabij infrarood" genoemd) bereikt temperaturen van 1.000°C tot 2.300°C en geeft een zichtbare oranje/rode gloed af. Dit type wordt voornamelijk gebruikt voor terrasverwarming en industriële toepassingen. De straling dringt diep door in de huid (tot 5mm) en voelt zeer intens aan. Niet geschikt voor binnenruimtes als hoofdverwarming.
IR-B (middellange golf)
Middellange golf infrarood opereert tussen 500°C en 1.000°C. Het wordt gebruikt in specifieke industriële toepassingen en sommige hybride verwarmingssystemen. Minder gangbaar voor woningverwarming.
IR-C (lange golf) — voor in huis
Lange golf infrarood is het type dat wordt gebruikt in infraroodpanelen voor woningen. De oppervlaktetemperatuur van deze panelen ligt tussen 85°C en 120°C, er is geen zichtbare gloed, en de straling is volledig veilig. IR-C verwarmt objecten en oppervlakken op een zachte, gelijkmatige manier en is ideaal als hoofd- of bijverwarming in goed geïsoleerde woningen.
Kort samengevat: Voor binnenverwarming in huis kies je altijd voor IR-C (lange golf) panelen. Voor terrasverwarming gebruik je IR-A (korte golf) stralers. Het verschil is cruciaal voor veiligheid en comfort.
Hoe wordt een infraroodpaneel aangestuurd?
Infraroodpanelen werken op elektriciteit en worden aangestuurd via een thermostaat. Wanneer de gewenste temperatuur in de ruimte is bereikt, schakelt de thermostaat het paneel uit. Zodra de temperatuur daalt onder het ingestelde minimum, schakelt het paneel weer in. Op deze manier draait een infraroodpaneel niet continu, maar cyclisch — wat het energieverbruik aanzienlijk drukt.
Er zijn diverse thermostaat-opties beschikbaar, van eenvoudige plug-in thermostaten (ca. €30-50) tot slimme wifi-thermostaten die je via een app op je smartphone bedient (ca. €80-150). Met een slimme thermostaat kun je verwarmingsschema's instellen per ruimte en per dag.
Installatie: eenvoudig en snel
Een van de grootste voordelen van infraroodpanelen is de eenvoudige installatie. De meeste panelen worden geleverd met een ophangsysteem en kunnen met enkele schroeven aan de muur of het plafond worden bevestigd. Plafondmontage verdient vaak de voorkeur omdat de warmtestraling dan optimaal de ruimte kan bereiken, inclusief de vloer.
Voor de basisinstallatie (paneel ophangen + in het stopcontact) heb je geen elektricien nodig. Wil je de panelen vast aansluiten op de bedrading of koppelen aan een centraal domoticasysteem, dan is het inschakelen van een erkende elektricien wel aangeraden.
Voor wie is infraroodverwarming geschikt?
Infraroodverwarming is bijzonder interessant in een aantal specifieke situaties:
- Goed geïsoleerde woningen met een laag EPC-label — hier presteert infrarood het beste als hoofdverwarming.
- Woningen met zonnepanelen — je verwarmt letterlijk met gratis stroom overdag.
- Renovatie — geen leidingen of vloerwerken nodig, ideaal als je niet wil breken.
- Bijverwarming — voor specifieke zones (thuiskantoor, badkamer) die extra warmte nodig hebben.
- Allergie- en astmapatiënten — geen luchtcirculatie, geen stofopwerveling.
- Huurwoningen — eenvoudig te plaatsen en mee te nemen bij verhuis.